مونته سوری: ۱۰ سوالی که به مشارکت کودکان کمک می‌کند

مونته سوری

مونته سوری یک روش آموزشی کودک محور و فرزند محور است. به جای اینکه بزرگسالان به کودکان بگویند که چه کاری انجام دهند، آن‌ها بیشتر باید شنونده  باشند و سؤال بپرسند. سؤال پرسیدن از کودکان باعث می‌شود که آن‌ها در شرایط مختلف تصمیم بگیرند و بیشتر این تجربیات را مال خود بدانند. همچنین شما به عنوان والدین در مورد چگونگی تفکر کردن و اندیشه کودکتان با پرسیدن سؤال‌های زیاد یاد خواهید گرفت.

 در ادامه ۱۰ سوالی که باید به طور منظم در جریان روش آموزش مونته سوری از فرزند خود بپرسید آورده‌ایم:

بعد چه اتفاقی می افته؟

 با پرسیدن این سؤال ساده، به جای اینکه به آن‌ها بگویید که چه اتفاقی خواهد افتاد، به آن‌ها کمک کرده‌اید که صاحب اتفاقات و تجربیات منظم روزانه خود باشند. ما این سؤال را همیشه در کلاس‌های درس مونته سوری می‌بینیم و استفاده می‌کنیم. اگر یک کودک برای اولین بار صبح می‌آید، به نظر می‌رسد که کمی بی‌حوصله است. بنابراین ما از او می‌پرسیم که بعد چه اتفاقی خواهد افتاد و آن‌ها پاسخ می‌دهند که نیاز به زمان بیشتری برای تنهایی و راحت بودن دارند. اگر او ناهار خود را خورد و شروع به یک رفتار نامعقولانه کرد، از او می‌پرسیم که بعد چه اتفاقی خواهد افتاد؟ این سؤال ساده به او یادآوری می‌کند که زمان جمع کردن سفره و شستن بشقاب فرا رسیده است.

شنیدن این سؤال از طرف کودک باعث می‌شود که اغلب کودکان نیاز به بازبینی رفتار خود داشته باشند و سعی کنم به سراغ کاری بروند که باید انجام دهند. به عنوان مثال، پاک کردن اسباب بازی‌ها، قرار دادن کفش‌ها در جای خود یا قرار دادن لباس‌ها در محلی که فردا صبح باید بپوشد.

اولین انتخاب چیه؟

در یک کلاس مونته سوری هر کودک انتخاب می‌کند که در هر روز چه کارهایی انجام دهد و چه محدوده‌هایی دارد. برای برخی از کودکان این انتخاب مستقل بسیار ساده و طبیعی به نظر می‌رسد، اما برای برخی دیگر یک چالش است. بعضی از این کودکان نیاز به تصمیم گیری برای خود دارند.

 اگر متوجه شدید که فرزند شما در انتخاب این که در منزل یا در پارک چه کاری انجام دهد و از چه لحظه‌ای بازی خود را شروع کند، از او بپرسید که اولین انتخاب او چیست. اگر در پاسخ به این سؤال هنوز هم نمی‌تواند تصمیم بگیرد، سعی کنید به او دو یا سه پیشنهاد بدهید. مثلاً پیشنهاد خود را به این شکل مطرح کنید که می خوای با الاکلنگ یا با تاب بازی کنی؟

به چه موادی نیاز داریم؟

اینکه شما در حال پختن کوکی هستید، یا یک پروژه هنری را شروع کرده‌اید و یا در حال آماده شدن برای یک سفر هستید، کمک کردن به فرزندتان برای فکر کردن در مورد وسایل و تجهیزات مورد نیاز می‌تواند یک روش عالی و عملی برای آموزش در زمینه تفکر و حل مسائل باشد. اگر فرزند شما به اندازه کافی بزرگ شده باشد، به او کمک کنید که یک لیست از وسایل مورد نیاز خود تهیه کند و چیزهایی که او در این فهرست آورده را به کمک همدیگر فراهم و گردآوری کنید.

 چه احساسی در مورد آن داری؟

 کودکان کم سن و سال اغلب می‌توانند در احساسات خود غرق شوند و ممکن است نیاز داشته باشند که در آن‌ها نشانه‌هایی از احساسات به وجود می‌آید. به طور منظم و کامل از فرزندتان سؤال کنید که چه احساسی دارد تا از این طریق به او در تشخیص احساسات کمک کنید و او بتواند این احساسات را بیان کند. کودک شما در روش مونته سوری ممکن است برای نام گذاشتن بر روی احساسات به کمک نیاز داشته باشد. مثلاً شما ممکن است به او بگویید که: “من احساس ناراحتی می‌کنم اگر فردی به من برخورد کند”  یا ممکن است از کودک بپرسید که آیا احساس ترس می‌کنی. این وضعیت به کودک کمک می‌کند که به شکل فزاینده‌ای قادر به تشخیص احساسات خود و بیان کردن آنها باشد.

همچنین می‌توانید از طریق صحبت کردن در مورد سایر افراد به او در مورد احساسات کمک کنید. مثلاً ممکن است این جمله را در مورد یکی از دوستان او بگویید که مادرش او را ترک کرده و او گریه می‌کند، تو چه احساسی داری؟ این سؤال ساده راه خوبی برای بازسازی احساسات در کودک است.

 چه جوری می تونم کمکت کنم؟

زمانی که یک کودک را ناراحت و افسرده می‌بینید، بسیار وسوسه می‌شوید که همه چیز را برای او حل کنید. چند لحظه صبر کنید و از او بپرسید که چگونه می‌توانید در حل این مشکل به او کمک کنید. مثلاً اگر او می‌خواهد یک برج بلند با وسایل اسباب بازی و خود بسازد و سقوط کند، مطمئناً شروع به گریه می‌کند. این موضوع باعث می‌شود که برای بازسازی سریع برج به او کمک کنید. اگر از شما خواست که واقعاً به کمک نیاز دارد، در این حالت احتمالاً او مستأصل شده و می‌توانید به عنوان مشاور در کنار او باشید تا دوباره برج خود را بازسازی کند.

میخوای داستانت رو به من بگی؟

وقتی که دو کودک با هم درگیر می‌شوند، تقریباً غیرممکن است که کاری انجام دهیم که دو طرف خوشحال باشند. در واقع اکثر آن‌ها نیازی ندارند که ما کار خاصی انجام دهیم، بلکه ترجیح می‌دهند که به عنوان یک شنونده در کنار آن‌ها باشیم. کسب مهارت‌های اجتماعی بسیار سخت است و به همین دلیل اغلب کودکان ترجیح می‌دهند که در مورد آن با کسی دیگری صحبت کنند.

دوست داری در مورد چه چیزی بخوانی؟

در یک پیش دبستانی مونته سوری به کودکان اجازه داده می‌شود که در یادگیری خود تا حد زیادی خود مختار باشند. برخی از کودکان ممکن است به سراغ تحقیق در مورد دایناسورها بروند و برخی ترجیح می‌دهند که یک داستان یا تخیل در مورد پری دریایی بنویسند. صرف نظر از اینکه کودک شما در چه مدرسه‌ای یاد می‌گیرد، اگر به فکر استفاده از روش مونته سوری در منزل خود هستید، باید به او اجازه دهید که در انتخاب کتاب‌ها خود مختار باشند و در مورد آن چه که علاقه‌مند است فکر کند.

 دوست داری کمکت کنم یا به آغوش نیاز داری؟

شاید والدین شما تعریف کرده باشند که در سن دو یا سه سالگی با صدای بلند جیغ زده‌اید که آغوش می‌خوام یا بغل می خوام. این موضوع شاید در ابتدا برای شما خنده دار به نظر برسد، اما همین اتفاق ساده نشان دهنده آگاهی عاطفی کودکان و نیاز آن‌ها به نشانه‌های عاطفی و احساسی است. درست همانند بزرگسالان، گاهی اوقات بچه‌ها نیز به یک بغل یا آغوش ساده نیاز دارند تا در آن احساس ناراحتی خود را بیان کنند و به آرامش برسند. این سوالی است که شما در شرایط مختلف و در اجرای مونته سوری در منزل خود می‌توانید آن را بپرسید.

دفعه بعد چه تغییری ایجاد می‌کنی؟

مدارس مونته سوری معمولاً از مجازات استفاده نمی‌کنند. در عوض، در این مدارس در مورد مسائل مختلفی صحبت و بحث می‌شود که چرا این اقدام خاص درست نیست و می‌تواند در آینده چه مشکلی برای او ایجاد کند. یک بار یکی از دختران کلاس تعریف می‌کرد که مادربزرگش به او گفته بود که فلان چیز احمقانه است. جواب دخترک به مادربزرگ این بوده که ما نمی‌گوییم احمقانه، بلکه می گوییم که چه اتفاقی می‌تواند بیفتد. این داستان کوتاه و جذاب نشان می‌دهد که دختر کوچولوی موضوع بحث ما به خوبی این روند را درک کرده و می‌داند که چگونه رفتار کند.

چگونه می‌توانیم بهت کمک کنیم؟

بخش بزرگی از آموزش مونته سوری به ایجاد یک جامعه مسالمت آمیز در کلاس و در جهان واقعی اختصاص می‌یابد. یکی از راهکارهای ایجاد یک نگرش مفید در کودک این است که از آن‌ها بپرسید که چه کسی می‌تواند به شما کمک کند یا چگونه می‌توانیم به کسی دیگر کمک کنیم. مثلاً اگر در خیابان با یک کودک مواجه شدید که سگ خود را گم کرده باشد یا در حین بازی سقوط کند، از فرزند خود بپرسید که چگونه می‌توانیم به او کمک کنیم. این موضوع باعث می‌شود که درک او از محیط اطراف بهتر و عکس العمل مناسب‌تری داشته باشد.

منبع:‌ mother.ly

بیشتر بخوانیم:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *